Luật xử phạt nồng độ cồn khi lái xe tại Nhật Bản: Khung hình phạt 5 năm tù và phạt cả người ngồi cùng

Nhật Bản là một trong những quốc gia có luật lệ giao thông xử phạt hành vi lái xe sau khi sử dụng rượu bia (Inshu Unten) nghiêm khắc nhất trên toàn thế giới. Với triết lý “Đã uống rượu bia thì tuyệt đối không chạm vào vô lăng”, pháp luật Nhật Bản không chỉ trừng phạt đích đáng người cầm lái mà còn quy trách nhiệm hình sự và phạt tiền nặng đối với cả: Người ngồi cùng xe, người cho mượn xe và chủ quán nhậu bán rượu. Đối với người nước ngoài đang sinh sống tại Nhật theo diện visa kỹ sư, du học sinh hay vĩnh trú, chỉ cần vi phạm nồng độ cồn một lần là tương lai coi như chấm dứt: bị tước bằng lái, đuổi việc và trục xuất về nước ngay lập tức. Bài viết này sẽ phân tích chi tiết các khung phạt để bạn tuyệt đối không bao giờ mắc phải.

1. Hai mức độ vi phạm nồng độ cồn theo luật pháp Nhật Bản

Luật Giao thông Đường bộ Nhật Bản phân định hành vi vi phạm thành 2 cấp độ với mức phạt tăng dần:

1.1. Lái xe có hơi men (Shuki-obi Unten)

Được xác định dựa trên kết quả kiểm tra định lượng máy đo nồng độ cồn trong hơi thở:

• Mức nồng độ từ 0.15 mg/lít đến dưới 0.25 mg/lít khí thở: Bị phạt 13 điểm bằng lái (đồng nghĩa với việc bị tước bằng lái xe tối thiểu 90 ngày). Phạt tù tối đa 3 năm hoặc phạt tiền lên đến 500.000 yên (khoảng 85 triệu VNĐ).
• Mức nồng độ từ 0.25 mg/lít khí thở trở lên: Bị phạt 25 điểm bằng lái -> Tước bằng lái xe ngay lập tức (Torikeshi) và cấm thi lại bằng lái trong vòng 2 năm. Khung phạt hình sự tương tự: tù đến 3 năm hoặc phạt tiền 500.000 yên.

1.2. Lái xe trong tình trạng say xỉn mất kiểm soát (Shukai Unten)

Đây là mức vi phạm đặc biệt nghiêm trọng, không phụ thuộc vào nồng độ cồn đo được nhiều hay ít:

Nếu cảnh sát nhận thấy tài xế có dấu hiệu đi không vững, nói năng lắp bắp, mắt đờ đẫn hoặc không thể đi thẳng trên một đường thẳng, hành vi này sẽ bị quy vào tội Shukai Unten. Mức xử phạt:

• Trừ 35 điểm bằng lái: Tước bằng lái vĩnh viễn và cấm thi lại bằng trong 3 năm (hoặc lên đến 7 năm nếu gây tai nạn).
• Hình phạt tù: Lên đến 5 năm tù giam hoặc phạt tiền lên đến 1.000.000 yên (khoảng 170 triệu VNĐ).

2. Quy định “Liên đới xử phạt 4 bên” – Đặc thù pháp luật Nhật Bản

Đây là điểm mà rất nhiều người Việt Nam tại Nhật chưa hiểu rõ và vô tình trở thành tội phạm:

Cảnh báo sống còn cho người ngồi cùng xe: Dù bạn không hề uống một giọt rượu nào, nhưng nếu bạn bước lên xe do một người đã uống rượu cầm lái và để người đó chở bạn đi, bạn cũng sẽ bị cảnh sát khởi tố hình sự với tư cách là “Đồng phạm dung túng hành vi nguy hiểm” và phải chịu án phạt tù hoặc phạt tiền hàng chục vạn yên!

3. Tác động hủy hoại đối với tư cách lưu trú (Visa) của người Việt

Tại Nhật, khi bạn dính vào án hình sự về nồng độ cồn:

• Bị công ty sa thải ngay lập tức: Hầu hết các công ty Nhật Bản đều có điều khoản sa thải không bồi thường (Choukai Kaiko) đối với nhân viên vi phạm nồng độ cồn.
• Cục Xuất Nhập Cảnh (Nyukan) từ chối gia hạn Visa: Khi nộp hồ sơ xin gia hạn visa, chuyển visa Tokutei, kỹ sư hoặc vĩnh trú, hồ sơ lý lịch tư pháp có tiền án về nồng độ cồn sẽ bị đánh trượt 100%.
• Trục xuất khỏi Nhật Bản (Taikyo Kyousei): Người bị kết án tù (kể cả án tù treo) vì tai nạn giao thông do nồng độ cồn sẽ bị cưỡng chế trục xuất và cấm nhập cảnh vào Nhật Bản trong vòng 5 đến 10 năm.

4. Giải pháp an toàn tuyệt đối: Dịch vụ lái xe hộ (Daikou Unten)

Nếu bạn lỡ lái xe đi dự tiệc liên hoan (Nomikai), cách duy nhất để đưa cả người và xe về nhà an toàn là gọi dịch vụ Lái xe hộ (Unten Daikou):

• Hai nhân viên của công ty Daikou sẽ đi một chiếc xe riêng đến quán nhậu nơi bạn đang ngồi.
• Một nhân viên sẽ ngồi lên ghế lái chiếc xe của bạn để chở bạn và bạn bè về nhà. Nhân viên còn lại sẽ lái xe của công ty Daikou chạy theo phía sau.
• Khi về đến nhà, họ đỗ xe gọn gàng vào bãi xe của bạn. Chi phí dịch vụ Daikou thường chỉ đắt hơn tiền cước taxi khoảng 20 – 30% (dao động từ 3.000 đến 6.000 yên cho quãng đường 10km), nhưng đảm bảo an toàn tuyệt đối cho bằng lái và tương lai của bạn.